Actueel

Weetje van de Week: Van stikstofproblematiek naar PFAS-problematiek

Vlak nadat de boeren van Nederland in grote getale richting Den Haag waren gekomen, dient er zich weer een nieuwe beweging aan om te protesteren: de bouwbedrijven. Waar het bij de boeren om stikstof ging, is het bij de bouwbedrijven een opstapeling van ‘problematiek’ dat hen richting Den Haag brengt. Want naast de stikstofproblematiek die de bouwers van Nederland net als de boeren raakt, hebben zij ook te kampen met de nieuwe kabinetsmaatregelen omtrent de PFAS-problematiek.

PFAS
PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) is een toxische, onafbreekbare chemische stofgroep dat vooral gevonden wordt in de bodem, en kunnen schadelijk zijn voor mensen. Zesduizend stoffen vallen onder de PFAS-groep, waarvan sommigen Zeer Zorgwekkende Stoffen zijn omdat zij in hogere concentraties ernstige problemen als vruchtbaarheidsproblemen en kanker veroorzaken. Maar dit zijn enkel nog de kortetermijneffecten, de langetermijneffecten zijn nog niet bekend.

Deze stoffen bevinden zich al in de Nederlandse bodem, waardoor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bepaald heeft dat per 1 oktober alleen grond mag worden verplaatst als die op aanwezigheid van PFAS is gecontroleerd, en niet de door RIVM gestelde norm van maximaal 0,1 milligram PFAS per kilo grond overschrijdt. Dit besluit stapelt zich bovenop het stikstofbesluit van de commissie Remkes van de Raad van State, waardoor bouwbedrijven tegen stilstand aanlopen in hun projecten. Volgens het FD is de Nederlandse grond-, weg- en waterbouw in drie maanden tijd €800 miljoen tot €900 miljoen aan omzet misgelopen doordat opdrachten voor het baggeren of verplaatsen van grond zijn vertraagd, ingetrokken of uitgesteld. De nieuwe stichting ‘Grond in Verzet’ heeft hierom vandaag, 30 oktober, een actiedag georganiseerd in Den Haag.

Reactie van het kabinet
Het kabinet reageerde vandaag op de zorgen van de bouwers. Staatssecretaris van Veldhoven wil snel meer duidelijkheid van het RIVM over een veilige norm voor PFAS in de bodem, en Minister Schouten wil dat kleine en middelgrote bouwprojecten geen tijdrovend vergunningsproject hoeven te doorlopen. Het idee is dat de huidige norm van 0,1 milligram per kilo grond wordt verruimd maar nog wel binnen veilige grenzen voor de gezondheid blijft. Staatssecretaris van Veldhoven wil uiterlijk 1 december nieuwe regels in kunnen voeren zodat de bouwsector meer duidelijkheid kan krijgen. Verder werkt de coalitie aan een vangnet voor bouwbedrijven die getroffen zijn door de stikstof en PFAS-besluiten. in de Tweede Kamer is er discussie over de problematiek: kamerlid Von Martels (CDA) vroeg spoeddebat omtrent PFAS aan, maar veel partijen vinden dat het ruimschoots in andere debatten aan bod is gekomen. Daarnaast wachten zij liever het onderzoek van de RIVM af, er was onvoldoende steun voor een PFAS-debat.

In een interview met de Volkskrant stelt milieutechnoloog Arne Alphenaar dat Nederland het PFAS probleem te lang genegeerd heeft. Zo lijkt er ook net als met de stikstofproblematiek dat er te lang is afgewacht door de overheid, waardoor er acute en ingrijpende beleidswijzigingen ingezet worden om alles weer op orde te stellen. De gevolgen van dit soort ingrijpende beslissingen roepen hierdoor ook flinke weerstand op bij gedupeerden. Nadat de boeren naar Malieveld zijn gekomen om hun stem kenbaar te maken, zijn het vandaag de bouwers van Nederland die hun stem te laten horen in Den Haag. De problematiek stapelt zich op en de protesten worden verder aangewakkerd: het kabinet zal er de komende tijd druk mee blijven.