Actueel

Weetje van de week: Kledingkeuze als politiek statement

Er bestaan geen officiële kledingvoorschriften voor Kamerleden in de Tweede Kamer, desondanks is het wel regelmatig onderwerp van gesprek. Wat zijn de ongeschreven regels over kleding van Kamerleden en in hoeverre houdt men zich aan de regels? Op welk moment wordt kleding omgezet in een politiek statement?

Historie
Voor de Tweede Wereldoorlog zag ieder Kamerlid er hetzelfde uit: het ambtskostuum dat ze verplicht waren aan te schaffen kostte omgerekend 30.000 euro. Het ambtskostuum bestond uit een donkerblauwe rok met goudkleurige borduursels. Bij officiële gelegenheden werd daarbij ook een steek en degen gedragen. Na de Tweede Wereldoorlog raakte het ambtskostuum in onbruik en mochten Kamerleden in eigen kleding naar de Kamer. Oud Kamervoorzitter Gerdi Verbeet noemde de kledingstijlen van 21e -eeuwse Kamerleden ‘van camping tot balzaal’. Met de komst van kleding naar eigen voorkeur ontstond ook de communicatie door middel van kleding.

Kleding in de huidige Tweede Kamer
Kamervoorzitter Khadija Arib laat zich regelmatig een “moederlijke verzuchting” ontlokken, schrijft de Volkskrant vorig jaar april. Bijvoorbeeld toen SP Kamerlid Peter Kwint in een T-shirt in de Kamer verscheen of toen CDA-Kamerlid René Peters zijn medewerker een colbertje moest laten halen. Ook FvD voorman Baudet bekritiseerde al eens de stijl van Kwint. De SP’er zou als onderwijswoordvoerder ‘een merkwaardig’ signaal afgeven door zich systematisch als een lid van een jeugdbende te kleden’.

Naast dat kleding in de Kamer informeler lijkt te worden, wijst de NOS erop dat het ook een politiek statement kan zijn. Kleding kan een ondersteuning vormen voor politieke opvattingen. Zo wijkt Mark Rutte niet vaak af van zijn klassieke concept van een donker pak en blauwe das. Het donkerblauw pak sluit goed aan bij zijn wens om ingetogen gekleed te gaan. Hiermee creëer je de uitstraling van een voorspelbaar en betrouwbaar politicus. Groen Links Kamerlid Jesse Klaver stroopt buiten de Kamer geregeld zijn mouwen op. Hij lijkt de boodschap van een jonge, frisse lijsttrekker die weet van aanpakken te willen uitstralen. SGP-Kamerleden dragen op hun beurt regelmatig een oranje das om hun koningsgezindheid uit te dragen.

Kleding als politiek statement
Carla Dik-Faber droeg tijdens Prinsjesdag 2015 een jurk van oude treinstoelbekleding om aandacht te vragen voor gerecycled materiaal en duurzaam openbaar vervoer. Prinsjesdag is een dag die vaker wordt gebruikt voor het letterlijke (uit)dragen van politieke opvattingen. Zo droeg oud-Kamerlid Krista van Velzen ooit een anti-bontmuts en protesteerde Attje Kuiken tegen kunstbezuinigingen door het schilderij ‘Lezend Naakt’ van Isaac Israëls in haar hoed te verwerken. Marianne Thieme droeg vorig jaar een jurk met de tekst ‘Powerplant’ en een rok met alle namen van veganistische en vegetarische vleesproducten. Esther Ouwehand droeg een rode jurk met witte kruisjes, deze 1200 kruisjes stonden voor de 1200 dieren die per minuut geslacht worden in Nederland. ‘Kijk niet weg, maar laat tot je doordringen wat we dieren aandoen.’ Schreef ze op haar twitter over de jurk.

Het is duidelijk dat een politicus een signaal afgeeft met de outfit die hij draagt. Het betrouwbare pak van Rutte, de casual look van Kwint, de opgestroopte mouwen van Klaver en de activistische hoed van Kuiken zijn hier slechts enkele voorbeelden van. Ingetogen of activistisch brengt kleding een boodschap met zich mee, óf weet iemand anders dan de drager er wel een boodschap aan te verbinden.