Actueel

Weetje van de week: Jongerenprotest

Op 7 februari demonstreerden duizenden jongeren in Den Haag voor het klimaat. De “klimaatspijbelaars” haalden afgelopen week dagelijks het nieuws en laaiden discussie op. Het debat over klimaatmaatregelen en het middel spijbelen als protest werd breed gevoerd. Een mooi moment om te kijken naar de verandering van jongerenprotesten.

Schoppen tegen het gezag
Bij het thema protesterende jongeren wordt vaak gedacht aan de jaren ’60, waarin de Provo beweging in Amsterdam zich af wilden zetten tegen de gevestigde orde en machtsstructuren. Met een anarchistische insteek werd er gedemonstreerd tegen de cultuur van hiërarchie en gezag. Provocerende acties en aanvaring met de politie voeren de boventoon. De reactie van het gezag was fel; de beelden van het politiegeweld tijdens deze protesten zorgde ervoor dat de beweging nationale bekendheid verwierf. De provo’s waren tegen kapitalisme en hadden plannen voor een deeleconomie. Het Witte Fietsenplan, waarbij er overal in Amsterdam witte fietsen zouden staan die gratis te gebruiken waren, was daar een van. De verzetsbeweging is ooit met één zetel in de Amsterdamse gemeenteraad gekomen, maar echte doorvoering van de Provo plannen heeft nooit plaats gevonden.

Verandering van organisatie
De grootschalige demonstraties en de provocerende cultuur van de jaren ’60 onder jongeren zwakte met de jaren wat af. Vaak wordt gesuggereerd dat jongeren niet meer in beweging te krijgen zijn voor demonstaties vanwege hun “verwende” of “egocentrische” gedrag. Echter stelt Sicco de Knecht in een artikel voor opiniewebsite “de Fusie” dat jongeren weldegelijk nadenken over maatschappelijke problemen, maar dit op andere wijze uiten. Via jongerenorganisaties, sympathieke initiatieven, commissies en werkgroepen zijn jongeren beter georganiseerd. De kritische jongeren worden niet meer behandeld als buitenstaanders, maar lopen mee in de dagelijkse gang van zaken. Daarnaast stelt de auteur dat de bestuurders na jaren ervaring in omgang met protesten begrijpen hoe ze situatie moeten managen, en zijn zij door persvoorlichter vakkundig voorbereid op de juiste reactie.

De klimaatmars als moderne demonstratie
De “Klimaatspijbelaars” brachten op 7 februari politieke organisatie en modern protest samen. Door een heldere organisatie, mediatraining om de boodschap goed over te brengen voor een aantal van de organisatoren en een hoge opkomst kwamen zij overal in het nieuws. Politici en persvoorlichters wisten op demonstratie in te spelen door met de demonstraten op de foto te gaan, of hun waardering voor de maatschappelijke betrokkenheid te prijzen. Een week later mochten de organisatoren praten met de premier in het torentje over de maatregelen die zij zouden willen zien. Het traditioneel provocerende tintje is echter niet helemaal verdwenen als je naar de leuzen op de spandoeken kijkt. Het blijft natuurlijk wel een jongerenprotest.