Blogs

Nieuw Reglement van Orde

New year, new me. Dit lijkt ook te gelden voor de Tweede Kamer. Na jaren voorbereiding heeft zij op de valreep – in het verkiezingsreces – een grote herziening van het Reglement van Orde goedgekeurd. De wijziging gaat na de verkiezingen in bij de komst van de nieuwe Kamer.

Regelement van orde

In het Reglement van Orde wordt de werkwijze van de Tweede Kamer geregeld. Het zijn veertig pagina’s met veel procedurele afspraken. Sommige intern gericht, anderen zeer relevant en interessant voor iedereen die de politiek volgt of een stem wil laten horen. Deze blog licht een tipje van de sluier.

Wijzigingen

Een van de belangrijkste doelen van de herziening was om politiek begrijpelijker te maken. Regels die niet meer of anders nageleefd worden, aanpassen. Taalgebruik versimpelen. Dat is deels gelukt. Zo heet een ‘AO’ (Algemeen Overleg) voortaan gewoon een commissiedebat. Precies wat het is: een debat in een kleinere zaal van de Kamer met woordvoerders over een bepaald onderwerp van de verschillende partijen. Het vervolg waarin moties worden ingediend wordt niet langer een ‘VAO’ genoemd maar een tweeminutendebat (als de Kamer zich dit nieuwe taalgebruik ook daadwerkelijk weet aan te leren). Vernoemd naar de tijd die elke spreker heeft om moties in te dienen.

Wat de politieke gedachtewisseling ook makkelijker te volgen maakt, is een nieuwe opzet voor hoorzittingen. Tot nu toe was er vaak weinig verschil tussen een rondetafelgesprek en een hoorzitting. Dat gaat onder het nieuwe Reglement veranderen. Kamerleden kunnen voortaan een-op-een doorvragen op de genodigde. Dit maakt het makkelijker om de diepte in te gaan, een goed antwoord te krijgen of te geven – maar vooral ook om net als Amerikaanse politici leuke filmpjes te knippen voor social media. Als genodigde wordt het extra belangrijk om jezelf goed voor te bereiden. Het is een enorme kans jezelf en je organisatie goed voor het licht te zetten – maar ook risicovoller: genodigden kunnen scherper worden bevraagd.  Wij denken graag met onze opdrachtgevers mee over de beste voorbereiding op deze hoorzittingen.

Daarnaast worden een aantal procedurele trucjes lastiger of onmogelijk gemaakt. Zo vervalt de eindtijd voor plenaire vergaderingen. Deze eindtijd stond op 23 uur, maar werd nooit gehandhaafd. Ook is het niet meer nodig om mede-ondersteuning van tenminste vier leden voor een motie te hebben. Elke motie kan dus worden ingediend. Maar wel alleen in de tweede termijn – een motie is immers opgesteld naar aanleiding van ‘de beraadslaging’.

Het is ook de bedoeling om in de plenaire zaal minder tijd kwijt te zijn aan de Regeling van Werkzaamheden. Bij deze vergadering op dinsdag en vaak ook woensdag en donderdag vragen Kamerleden debatten aan en andere spoedeisende zaken. Het voornemen is meer daarvan in commissieverband te doen. De vraag is echter of dat echt gaat gebeuren. De camera is toch het meest gericht op de plenaire zaal (#ophef) – en kleinere partijen zullen soms moeite hebben zich over de vele gelijktijdige vergaderingen te splitsen. Als dit alsnog leidt tot een ellenlange lijst met plenaire in te plannen debatten is er nu wel een veiligheidsklep geïntroduceerd: na twaalf weken vervalt een aangevraagd debat, een termijn die tweemaal verlengd kan worden. Het is dus nog belangrijk geworden de druk op de ketel te houden op geagendeerde belangen. De tijd dat er ruim een jaar na dato over een ondertussen door iedereen vergeten nieuwsbericht gedebatteerd wordt, lijkt definitief verleden tijd.

Wat blijft zo?

Evenzo interessant als wat er wijzigt, is wat er niet wijzigt. Zo wilde een grote minderheid een hoorzitting voor kandidaat-bewindspersonen introduceren. Zij mochten dan eerst hun voorgenomen beleid en visie komen verdedigen. Vooral door partijen met regeerervaring is dit voorstel geblokkeerd. Ook blijft het lonen om een motie een geframede titel mee te geven. Moties blijven met titel en al in de stemmingslijsten en apps van de Tweede Kamer staan. Een voorstel dit niet langer te doen omdat een voor/tegen en een titel gemakkelijk tot verspreiden van desinformatie kan leiden, werd verworpen.

Al met al is het nieuwe Reglement zowel een vernieuwing als voortzetting van het oude. Hierbij blijft gelden dat de regels niet in steen gebeiteld zijn, maar leven. Hoe en of ze toegepast worden hangt af van de situatie. Een inschatting waar de ervaren adviseurs van Dröge & van Drimmelen als geen ander een afweging in kunnen maken met hun politieke contacten en ervaring met parlementaire processen.