Blogs

Digital Services Act: Europa klaar voor het digitale tijdperk

Op 15 december publiceerde de Europese Commissie, na een uitgebreide consultatie, voorstellen voor de Digital Services Act (DSA) en de Digital Markets Act (DMA). Deze omvangrijke voorstellen hebben als doel de digitale ruimte te hervormen en een uitgebreide reeks nieuwe regels te creëren voor alle digitale diensten, waaronder sociale media diensten, online marktplaatsen en andere online platforms die actief zijn in de Europese Unie.

Digital Services Act

De voorgestelde Digital Services Act (DSA) heeft als doel de eCommerce Directive (ECD) uit het jaar 2000 te actualiseren en nieuwe bindende, geharmoniseerde, EU-brede verplichtingen in te voeren die een aanzienlijke impact zullen hebben op een breed scala aan digitale diensten die consumenten met elkaar verbinden op goederen, diensten en inhoud.

De DSA bevat regels voor online ‘bemiddelingsdiensten’. Het betreft hier diensten die netwerkinfrastructuur aanbieden (internet access providers, domeinnaam-registrars), hostingdiensten (cloud- en webhosting services), online platforms die verkopers en consumenten samenbrengen (online marktplaatsen, app-winkels, deeleconomie platforms, sociale media platforms) en zeer grote online platforms. De verplichtingen die worden opgelegd aan de verschillende online spelers passen bij hun rol, omvang en impact in het online ecosysteem.

In essentie probeert de DSA een antwoord te geven op een vraagstuk waar al jaren discussie over is: in hoeverre zijn online ‘bemiddelingsdiensten’ verantwoordelijk voor wat er op hun diensten plaatsvindt? De DSA probeert verplichtingen op het gebied van transparantie en het tegengaan van illegale en schadelijke content te combineren met bescherming van grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting en privacy (zie voor een uitgebreide omschrijving van de DSA ook de blog van onze collega’s uit Brussel).

Nederlandse positie

Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) is op dit moment bezig de Nederlandse positie te bepalen in een zogeheten BNC-fiche. In eerdere berichtgeving heeft het ministerie al een tipje van de sluier opgelicht: Nederland staat in de basis positief ten aanzien van het voorstel, maar benadrukt het belang van de vrijheid van meningsuiting. Er is volgens het kabinet behoefte aan verduidelijking van de rol en verantwoordelijkheid van ondernemingen wiens diensten gebruikt worden voor de verspreiding van illegale of onrechtmatige informatie en activiteiten, maar de regels moeten beperkt blijven tot het bestrijden van deze informatie en activiteiten. Tot slot benadrukt het kabinet het belang van dat de regels niet moeten leiden tot dusdanig hoge nalevingskosten dat naleving of toetreding onmogelijk wordt voor kleine ondernemingen.

Voor dit laatste punt waarschuwden ook diverse Nederlandse startup-organisaties in een petitie die werd aangeboden aan de Tweede Kamer in november 2020. In de petitie vroegen de organisaties aandacht voor de negatieve effecten van een te brede richtlijn op startups en scaleups. Zo zorgt bijvoorbeeld een aansprakelijkheid voor platforms voor zogeheten ‘user-generated content’ voor veel extra werk en mankracht voor een startup, iets wat voor startups vaak lastig is. Te algemene en brede regelgeving heeft dus de potentie om het kleine en opkomende bedrijven te lastig te maken.

Deze blog is onderdeel van een tweedelige blog over de Digital Services Act en de Digital Markets Act. Klik hier voor de blog over de DMA en een beschouwing op de toekomst.