Weetje van de week: Het referendum in Nederland

Weetje van de week: Het referendum in Nederland

4 april 2016

Op 15 april 2014 nam de Eerste Kamer de initiatiefwetsvoorstellen aan voor een raadgevend en een correctief referendum. Aan de hand van een correctief referendum kan de bevolking een door de overheid genomen besluit of voorgenomen besluit terugdraaien. Om dat mogelijk te maken moet de grondwet nog worden gewijzigd. Het raadgevend referendum is wel alvast mogelijk. Het kan worden aangevraagd voor alle aangenomen wetten, behalve rijkswetten, de begroting en het koningshuis. Op 6 april vindt een raadgevend referendum over het associatieverdrag van de EU met Oekraïne plaats.

Een referendum vraag je aan door binnen 4 weken na de publicatie van een wet minimaal 10.000 handtekeningen van stemgerechtigden te verzamelen. Na aanbieding aan de regering, volgt toestemming voor fase twee van het initiatief. Binnen zes weken moeten er 300.000 handtekeningen worden verzameld van stemgerechtigde Nederlanders en dan komt er daadwerkelijk een referendum.

Na de verzameling van ruim 400.000 handtekeningen door GeenPeil zal in april het tweede referendum ooit in het bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden plaatsvinden, na het referendum over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet van Europa in 2005.

Voor een geldige uitslag van een raadgevend referendum is in Nederland een opkomstpercentage van 30% vereist. Dit was een wens van de PvdA in de Eerste Kamer om voor het wetsvoorstel te stemmen. De vraag is echter of de uitslag - ongeacht het opkomstpercentage - op zichzelf geen politiek feit is. Omdat de uitslag van een raadgevend referendum niet bindend is voor de regering zal het winnende ja/ of nee-kamp hoe dan ook een overwinning claimen waarop de politiek een reactie zal moeten geven.