Weetje van de week: ‘Een uniek initiatiefwetsvoorstel’

Weetje van de week: ‘Een uniek initiatiefwetsvoorstel’

26 november 2015

Deze week kwamen fractieleiders Diederik Samson (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) in aanloop naar de klimaattop in Parijs met een voorstel voor een nationale klimaatwet. De partijleiders dienden samen een initiatiefwetsvoorstel in, ze willen hiermee klimaatdoelstellingen wettelijk vastleggen. Nooit eerder dienden fractieleiders van een coalitie en oppositiepartij samen een initiatiefwetsvoorstel in. De laatste keer dat twee fractievoorzitters gezamenlijk met een initiatiefwet kwamen is 35 jaar geleden.

Naast de regering kunnen ook Tweede Kamerleden, door het recht van initiatief, wetsvoorstellen indienen. Een initiatiefwetsvoorstel wordt op vrijwel dezelfde manier behandeld als wetsvoorstellen van de regering. Met als verschil dat een Kamerlid zijn eigen wetsvoorstel verdedigt in de Kamer en dat het voorstel niet voorzien is van een koninklijke boodschap maar van een begeleidende brief.

Onder Kamerleden is het indienen van een initiatiefwetsvoorstel een populair middel om aandacht te krijgen in de media. Niet alle wetsvoorstellen worden echter aangenomen. In de periode tussen 2000 en 2014 is minder dan 35 procent van de ingediende wetsvoorstellen uiteindelijk wet geworden. Nadat een initiatiefwetsvoorstel is aangenomen kan de regering besluiten af te zien van uitvoering. Dit gebeurde in 1994 toen staatssecretaris Van Amelsvoort van Financiën een wetsvoorstel van de Kamerleden Vermeend en Vreugenhil weigerde uit te voeren terwijl het met een ruime meerderheid in beide Kamers was aangenomen.

Bekende voorbeelden van initiatiefwetsvoorstellen uit de Kamer zijn onder andere het ‘Kinderwetje van Van Houten’, dit was de eerste wet in Nederland die een einde moest maken kinderarbeid, en de ‘wet-Marchant’ die in 1919 zorgde voor de invoering van het vrouwenkiesrecht.