Weetje van de week: Klimaatzaak; zorgplicht of scheiding der machten?

Weetje van de week: Klimaatzaak; zorgplicht of scheiding der machten?

30 september 2015

Vorige week was het debat over de uitspraak van de rechter in de Urgenda zaak. In de Klimaatzaak klaagde Urgenda uit naam van toekomstige generaties de Nederlandse Staat aan. Onze kinderen en kleinkinderen zijn volgens Urgenda de dupe van het in hun ogen gebrekkige klimaatbeleid van dit kabinet. Nooit eerder, waar ook ter wereld, maande een rechter de overheid om het tempo van maatregelen tegen klimaatverandering op te schroeven. Procederen ‘uit naam de van de toekomst’ geschiedde wel eerder legitiem.

In 2001 bepaalde de rechtbank in Den Haag dat Greenpeace namens toekomstige generaties tegen de staat mocht procederen over het tempo van de aardgaswinning in Nederland. De rechter stelde Urgenda afgelopen juni in het gelijk, hij oordeelde dat de staat een zorgplicht over haar burgers heeft en dat deze in het geding komt wanneer de uitstoot van broeikasgassen niet met minimaal 25 procent is afgenomen. Critici stellen dat de rechter buiten zijn bevoegdheden is getreden en op de stoel van de politiek is gaan zitten. Belangrijke pijlers van onze rechtstaat worden volgens hen geofferd om klimaatdoelstellingen op korte termijn te bereiken.

In een vergelijkbare zaak in 2003 stelde de Hoge Raad dat de rechter niet bevoegd was een bevel te geven aan de wetgever. Het kabinet heeft te kennen gegeven in hoger beroep te gaan. Daar zal indien de afweging van de inhoud ongewijzigd blijft duidelijk worden wat prevaleert: de zorgplicht van de Staat of de strikte scheiding der machten.