Weetje van de week: Het Nationaal Preventieakkoord

Weetje van de week: Het Nationaal Preventieakkoord

De Nederlandse bevolking moet gezonder leven, is wat het recent verschenen Nationaal Preventieakkoord stelt. Het Nationaal Preventieakkoord is een akkoord waarin afspraken zijn gemaakt tussen meer dan 70 verschillende organisaties. Het doel van het Nationaal Preventieakkoord is om roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik aan te pakken om zo de gezondheid van de Nederlandse bevolking te verbeteren. Met het akkoord wil de Nederlandse overheid het aantal sterftegevallen en zorgkosten ontstaan door een ongezonde leefstijl terugdringen. Belangrijk nevendoel is het verminderen van de gezondheidskloof tussen hoger- en lager opgeleiden, tussen arm en rijk. 

Totstandkoming
Het akkoord is een initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Middels rondetafelgesprekken wordt een aanpak gemaakt ter voorbereiding op het akkoord. Het kabinet werkt vervolgens samen met vertegenwoordigers uit diverse sectoren van de samenleving: zorgaanbieders, gemeenten, horeca, supermarkten en vele anderen. Deze groep partijen vertegenwoordigt de belangen van de Nederlandse samenleving op het gebied van gezondheid. Het uiteindelijke akkoord komt tot stand in overleg met al deze partijen, waardoor iedere stem wordt gehoord. Het akkoord bevat met name zachte maatregelen (gezond gedrag stimuleren) en weinig harde (regels en het verbieden van producten).

Verschillende invalshoeken
De vraag die naar boven komt bij het opstellen van een dergelijk akkoord is de rol die de overheid speelt. Enerzijds kan worden gesteld dat de overheid opdraait voor hoge zorgkosten ten gevolge van een ongezonde leefstijl. Vanuit dit oogpunt heeft de overheid een verantwoordelijke rol in het opstellen van maatregelen. Op het moment dat mensen minder snel ziek worden, is er minder zorg nodig, gaan de kosten omlaag en geven zij een goed voorbeeld aan de volgende generatie. Met andere woorden, de overheid heeft een belangrijke rol in het stimuleren van de volksgezondheid. Aan de andere kant kan worden geredeneerd dat de maatregelen van het akkoord de keuzevrijheid van burgers beperken. Men zou vrij moeten zijn in hun consumptiekeuzes zonder daartoe regels opgelegd te krijgen. Deze claim wordt gemaakt vanuit de veronderstelling dat men zelf kan bepalen wat gezond en ongezond is. Daarnaast concludeert het Centraal Planbureau (CPB) in het rapport ‘Zorgkeuzes in kaart’ dat preventie op de lange termijn niet leidt tot lagere zorguitgaven. Een gezonde leefstijl zorgt volgens het onderzoek op de korte termijn wel voor lagere zorgkosten, maar niet op lange termijn. Volgens dit rapport verschuiven de kosten in dat geval alleen naar een later moment in het leven. Om te kijken welke van de twee invalshoeken het bij het juiste eind heeft, moet door middel van lange termijn onderzoek worden gekeken naar de effecten van het preventieakkoord.