Weetje van de week: Regio Deals

Weetje van de week: Regio Deals

Met de aankondiging van de Regio Deals in het regeerakkoord liet Rutte III blijken oog te hebben voor de regio. De regering stelt in het regeerakkoord regionale kansen te willen benutten door nauwe samenwerking met de regio’s en het sluiten van ‘deals’ met decentrale overheden. De regering heeft in de huidige kabinetsperiode €950 miljoen gereserveerd in een Regio Envelop voor de aanpak van regionale knelpunten. De helft van deze Regio Envelop is gereserveerd voor zes in het regeerakkoord benoemde projecten. Zo wordt onder meer geïnvesteerd in Brainport Eindhoven en in het onderzoekscentrum voor ruimtevaart ESTEC in Noordwijk. Op de andere helft van de Regio Envelop (€462 miljoen) kunnen alle regio’s in Nederland, of het nu gaat om stedelijke regio’s of plattelandsregio’s, een beroep doen door een Regio Deal te sluiten met het Rijk. Steden en regio’s zijn blij met de hernieuwde aandacht voor de regio: zij gaan nauwere samenwerking met het kabinet graag aan om de ambities van de regio te realiseren.

Het belang van de regio’s

Volgens onderzoeker Otto Raspe van het Planbureau voor de Leefomgeving en hoogleraar economie Erik Stam kan Den Haag niet langer om de regio’s heen: steden en regio’s zijn volgens hen bepalend voor innovatie en economische groei. Grote maatschappelijke opgaven, zoals vraagstukken rond mobiliteit, de woningmarkt, de energietransitie en klimaatadaptatie vragen om een regionale oriëntatie en aanpak. Het Planbureau voor de Leefomgeving concludeerde dan ook dat de Regio Deals, na lange afwezigheid van het Rijk in de regio, een goede eerste stap zijn richting een sterkere relatie tussen Rijk en regio. Maar met een eenmalig bedrag van €950 miljoen is het Rijk er nog niet: er is grote behoefte aan een integrale, brede agenda voor regionale economische groei op de lange termijn. Volgens Raspe moet het Rijk er dan ook voor waken dat de regiostimulering onder de Regio Deals incidenteel en eenmalig is.

Concurrentie tussen de regio’s

In de eerste uitvraag is € 200 miljoen beschikbaar. Regio’s zullen dus de concurrentie aan moeten gaan. Want niet Den Haag gaat bepalen wat goed is voor de regio, zo benadrukte minister Carola Schouten: regio's moeten aan het Rijk laten zien wat zij nodig hebben. Het enthousiasme in de regio's is groot: het ministerie van LNV kreeg 88 voorstellen “uit alle hoeken van het land” opgestuurd, waarbij voor 1,3 miljard euro aan subsidie is aangevraagd. Het beschikbare budget voor de regiodeals in de eerste uitvraag blijkt dus ruim zes keer te zijn overvraagd. In een ideale situatie zou het Rijk met elke regio afspraken maken over de stimulering van de regionale economie. Gezien de middelen beperkt zijn, zal minister Schouten echter impopulaire keuzes moeten maken om te voorkomen dat de beschikbare middelen op ineffectieve wijze worden ingezet, en over te veel projecten moeten worden verdeeld. Het is dus aan het Rijk om te beoordelen of de claims uit de regio zinnig en relevant zijn, en op welke plek investeringen het beste renderen. Komend najaar maakt het ministerie bekend welke proposities verder worden uitgewerkt. Tot die tijd zullen de regio’s naar verwachting stevig moeten lobbyen als zij willen dat hun project wordt uitgekozen voor het sluiten van een regiodeal.