Public affairs: een militaire operatie

Public affairs: een militaire operatie

12 juni 2018 - Aan de start van een succesvol lobbytraject wordt eerst een strategie opgesteld. Duidelijk voor ogen hebben wat het hoofddoel is, welke kansen en uitdagingen er zijn en welke stappen er gezet moeten worden om de doelen te bereiken liggen daarbij aan de basis. Het woord ‘strategie’ is afgeleid van het Griekse woord ‘strategos’; een algemene benaming voor een militaire bevelvoerder in de Griekse oudheid. Er zijn dan ook veel parallellen te trekken tussen strategische onderdelen van public affairs trajecten en militaire strategieën. Een aantal op een rij:

Stakeholderanalyse

Geen militair trekt vijandelijk gebied in zonder te weten wie zijn tegenstanders zijn, en een lobbyist wil precies weten wie er actief is op een bepaald dossier en wat de onderlinge verhoudingen tussen de stakeholders zijn. Tot enkele decennia geleden was het voor militairen heel duidelijk wie zijn tegenstanders waren. Ze droegen vaak een uniform waar je dit aan kon zien en het terrein van de tegenstanders was duidelijk afgebakend. Denk hierbij aan de burgeroorlog in de Verenigde Staten die werd uitgevochten op de battlefields waar de Drummer Boys het tempo aangaven van de militaire opmars. Of de loopgraven in de Eerste Wereldoorlog waar militairen wekenlang hetzelfde stuk land moesten verdedigen. Heel anders werd het met de guerrillaoorlogen die met de Vietnamoorlog hun intrede deden. Op het eerste gezicht is dan niet meer duidelijk waar iemand staat en welke onderlinge relaties er zijn. Binnen het vakgebied van public affairs is het even zo belangrijk om te weten met wie je te maken krijgt en hoe de onderlinge relaties zijn.

Sluit onwaarschijnlijke coalities  

De gelegenheidscoalitie, waarin meerdere actoren zich verenigen, is in opmars in de public affairs. Steeds vaker zien we coalities die bestaan uit een verrassende samenstelling. Op de meeste terreinen staan de actoren in een gelegenheidscoalitie recht tegenover elkaar, maar als het moet wordt er samen opgetrokken om een specifiek doel te bereiken. Zo’n coalitie van tegenstanders komt geloofwaardig over en krijgt snel voet aan politieke grond. In de geschiedenis werden coalities en bondgenootschappen vaak gevormd op basis van familiaire achtergronden. Wie de kaart van de bondgenootschappen uit de Eerste Wereldoorlog erbij pakt ziet dat de coalities van de geallieerden en de centralen als een lappendeken door elkaar liggen. In de huidige geopolitieke situatie is de aangehaalde relatie tussen Rusland en Turkije op het gebied van de defensie-industrie er een die, gezien de onderlinge geschiedenis, niet altijd voor de hand ligt. Het is ook nog maar de vraag hoe lang deze gelegenheidscoalitie stand houdt.

“Timing is everything”

Het juiste moment van handelen is essentieel voor een goede uitkomst. Position papers en berichten naar politici die niet op het juiste moment plaatsvinden zijn als losse flodders in de lucht. Weten hoe de processen lopen en wat het juiste moment van inzet is behoren tot de expertises van een public affairs adviseur of lobbyist. Alles komt aan op het goed omgaan met je instrumenten. 

In de middeleeuwen kostte het maken van schilden, de benodigde wapens en versterkte wagens al snel drie maanden of langer. Als de legeraanvoerder zijn woede niet kon bedwingen en zijn manschappen er te vroeg op uitstuurde, verloor hij een te groot deel van zijn manschappen waardoor de stad in kwestie niet kon worden ingenomen. De huidige Doctrine Publicatie Landoperaties, waarin de basis voor het militair optreden van Nederland staat, noemt het belang van public affairs en timing zelfs letterlijk: “public affairs kan verder, door bewust met informatie en timing van berichtgeving om te gaan, bijdragen aan het verrassen van de opponent.” 

Samenwerking

De Chinese generaal Sun Tzu schreef in de vijfde eeuw voor Christus zijn handboek ‘The Art of War, over strategieën voor conflictbeheersing. Een van zijn meest bekende opvatting luidt als volgt: “Honderd overwinningen halen in honderd slagen is niet de hoogste uitmuntendheid; het leger van de vijand onderwerpen zonder strijd is de hoogste uitmuntendheid.” En zo is het maar net. Wie met de juiste strategie en overtuigingskracht zijn doel weet te bereiken heeft in Den Haag de meeste invloed.

"De kunst is het spanningsveld tussen politiek, overheid en bedrijfsleven te overzien, de belangen te identificeren en daarop te acteren"
Charlotte van Wezel
Adviseur