Weetje van de Week: De traditie rondom Koningsdag

Weetje van de Week: De traditie rondom Koningsdag

Vrijdag 27 april is het zover: Koningsdag. Traditiegetrouw viert heel Nederland dan de verjaardag van de vorst(in). De monarch zelf viert zijn verjaardag door met het Koninklijk Huis een willekeurige Nederlandse stad met een verzoek te vereren. Maar de precieze invulling van Koningsdag is door de jaren heen sterk veranderd.

De eerste keer dat de verjaardag van een lid van het Koninklijk Huis werd gevierd was op 31 augustus 1885. Destijds werd de vijfde verjaardag van prinses Wilhelmina gevierd op 'Prinsessedag'. Het doel van de viering was het benadrukken van de nationale eenheid. Nadat koning Willem III in 1890 was overleden werd Prinsessedag officieel omgevormd tot Koninginnedag. Koninginnedag werd toen nog lang niet zo uitbundig gevierd als de afgelopen decennia. Ook werd het niet op iedere plek in Nederland gevierd. Doordat de verjaardag van Koningin Wilhelmina destijds samenviel met de laatste dag van de schoolvakanties, werd Koninginnedag in eerste instantie ook een feest voor kinderen.

Koningin Wilhelmina en haar opvolgster koningin Juliana vierden Koninginnedag vrijwel altijd in hun eigen paleis. Onder koningin Juliana werd er jaarlijks een defilé gehouden op het bordes van Paleis Soestdijk. Dit defilé werd live uitgezonden op televisie. Gedurende het koningschap van Juliana werd Koninginnedag omgevormd tot een officiële feestdag. Zodoende was iedereen vrij op deze dag, en kon de gehele bevolking meedelen in de feestvreugde.

Koningin Beatrix, die in 1980 aantrad, besloot 30 april als datum voor Koninginnedag aan te houden, de geboortedag van haar moeder. Wel veranderde ze de invulling van de dag zelf: voortaan ging koningin Beatrix samen met de Koninklijke familie ergens op bezoek in Nederland. Zodoende kon de Koninklijke familie samen met het volk Koninginnedag vieren.

Koninginnedag 2013 was voorlopig de laatste editie, aangezien die dag koning Willem-Alexander aantrad. Met zijn aantreden werd de naam van de dag veranderd, maar verder zette koning Willem-Alexander de invulling van koningin Beatrix voort. Tevens introduceerde koning Willem-Alexander in 2013 de Koningsspelen, een sportdag voor basisscholen daags voor Koningsdag. Komende vrijdag zal de koninklijke familie de gemeente Groningen met een bezoek vereren. Verder zijn er in het hele land uiteraard de nodige festivals en vlooienmarkten zodat iedereen op eigen wijze invulling kan geven aan deze nationale feestdag.