Weetje van de week: Diplomatiek gevoelige uitspraken in de Tweede Kamer

Weetje van de week: Diplomatiek gevoelige uitspraken in de Tweede Kamer

Op 5 februari 1958 noemde oud-premier Pieter Sjoerds Gerbrandy de Indonesische president Soekarno in een Kamerdebat een ‘oorlogsmisdadiger’. Bij het horen van die kwalificatie greep voorzitter van de Tweede Kamer Kortenhorst in. Uiteindelijk leidde dit ertoe dat deze specifieke term werd geschrapt uit het officiële verslag van de vergadering.

Het gebruik van gevoelige termen in combinatie met lopende conflicten is ook tegenwoordig nog regelmatig een punt van discussie in de Tweede Kamer. Zo verscheen deze week een rapport van de Commissie van Advies (CAVV) en de Extern Volkenrechtelijk Adviseur (EVA) over het gebruik van de term ‘genocide’ door politici. Aanleiding was dit keer de motie-Voordewind, waarin het kabinet wordt opgeroepen tot het scheppen van duidelijkheid rondom het gebruik van de term genocide. De focus ligt hierbij zowel op de term in algemene zin alsmede in meer specifieke zin op de wreedheden die recent zijn begaan door IS.

Het kabinet, dat het advies liet formuleren door het CAVV en EVA, ziet de uitkomst van het rapport als ondersteuning van het huidige beleid. Dit houdt in dat het kabinet terughoudend met deze term omgaat in situaties waarin er geen uitspraken van internationale gerechts- en strafhoven of vaststellingen van de VN zijn.  

Uit beide voorbeelden blijkt dat Tweede Kamerleden al jarenlang worden aangemoedigd om voorzichtig om te gaan met gevoelige termen die betrekking hebben op conflictsituaties. Toch is er op dit gebied ook het nodige veranderd. Waar er vroeger uitspraken werden geschrapt uit de officiële verslaglegging, gaat dat nu veel lastiger in een tijd waar alles wordt vastgelegd door tv-camera’s en de media. De term genocide schrappen uit de verslagen heeft zodoende niet zoveel zin meer, het zorgvuldig uitkiezen van woorden door politici wel. Op deze manier voorkomt men het bij de oorzaak, in plaats van het op te lossen als het kwaad reeds is geschied.