Weetje van de week: begroten tijdens de formatie

Weetje van de week: begroten tijdens de formatie

12 juli 2017

Het opstellen van de rijksbegroting gaat volgens een vast schema. Na een zorgvuldig proces van wensen inventariseren en plannen doorrekenen wordt de definitieve begroting in augustus vastgesteld. Wat is het effect van formeren in de zomer op het vaststellen van de begroting?

Het opstellen van de begroting begint in januari. Dan melden de ministers hun wensen voor de komende begroting aan de minister van Financiën. In het voorjaar komt het ministerie van Financiën met een voorjaarsnota, waarin de balans van het huidige jaar wordt opgemaakt. Met dit overzicht van mee- en tegenvallers in de hand kunnen de ministers aan de slag met het bespreken van hun wensen voor het volgende jaar: welke kosten zijn hiermee gemoeid en zijn er voldoende inkomsten om deze te kunnen dekken?

De afzonderlijke begrotingen van de verschillende ministeries worden elk jaar in de zomer opgesteld. Uiteindelijk bepaalt de ministerraad in augustus gezamenlijk hoe de rijksbegroting van het komende jaar eruit gaat zien. Na advies van de Raad van State worden de begrotingen ten slotte in de vorm van wetsvoorstellen op Prinsjesdag aan de Tweede Kamer aangeboden.

Welk effect heeft de formatie op de rijksbegroting? Een begroting is een beleidsinstrument. Met de begroting wordt duidelijk hoe het beleid van de verschillende ministeries er uit gaat zien doordat er in de begroting ruimte wordt gemaakt voor de financiering van bepaalde plannen, of juist niet. Het huidige demissionaire kabinet neemt de dagelijkse gang van zaken waar, maar maakt geen nieuw beleid meer. Dit vertaalt zich door naar de begroting waar geen grote beleidsveranderingen in zullen worden opgenomen.

Mocht een nieuw kabinet nog vóór het vaststellen van de begroting geformeerd worden, dan zullen de beleidsplannen van de nieuwe coalitie alsnog vertaald moeten worden in de begroting. Het ministerie van Financiën zal dus de hele zomer stand by moeten blijven staan voor het geval het kabinet deze zomer nog tot stand komt.