Weetje van de week: De mogelijke voordelen van een minderheidskabinet

Weetje van de week: De mogelijke voordelen van een minderheidskabinet

29 juni 2017

Vriend en vijand in het parlement zijn het er over eens: een minderheidskabinet is niet wenselijk. Hoewel informateur Gerrit Zalm de mogelijkheden voor een (krap) meerderheidskabinet onderzoekt, lijkt het niet uitgesloten dat we uiteindelijk met een minderheidskabinet eindigen. Is dat wel zo’n vloek? Of is het eigenlijk een zegen? In dit weetje zoomen we in op de mogelijke voordelen van een minderheidskabinet.

In Nederland is een minderheidskabinet een zeldzaamheid. Men leeft met het idee dat minderheidskabinetten instabiel zijn. Daarom wordt het belangrijk gevonden om een meerderheidskabinet te creëren. Landen om ons heen hebben echter al veel (positieve) ervaringen met minderheidskabinetten. In onder andere Zweden, Noorwegen en Denemarken hebben sinds de Tweede Wereldoorlog meer minderheidskabinetten dan meerderheidskabinetten geregeerd. De gemiddelde zittingstijd van deze kabinetten is vrijwel gelijk aan die van de Nederlandse meerderheidskabinetten.

Een ander argument tegen de vorming van een minderheidskabinet is dat minderheidskabinetten niet slagvaardig zouden zijn. Dit hoeft niet per se zo te zijn. Afgelopen kabinetsperiode had de regering een minderheid in de Eerste Kamer. Door op diverse onderwerpen  met verschillende oppositiepartijen samen te werken, werd voor een aantal plannen alsnog een meerderheid gevonden. Wellicht was het (nog) moeilijker geweest al deze plannen doorgang te laten vinden als over het totaal pakket aan maatregelen met een derde coalitiepartner onderhandeld had moeten worden.

Binnen de Trias Politica vormt het parlement de wetgevende macht. De regering maakt binnen de Trias Politica onderdeel uit van de uitvoerende macht. Deze situatie wordt verstoord door de manier waarop meerderheidskabinetten politiek bedrijven. Simpel gezegd maakt bij meerderheidskabinetten de regering de dienst uit en functioneert de meerderheid in de Tweede Kamer als stemvee. Het evenwicht is hier weg. In de situatie waarin Nederland een minderheidskabinet heeft zijn de regering en de Tweede Kamer meer in balans.

Kortom, ook een minderheidskabinet kan een oplossing vormen.