Lange formatieperiode slecht voor het land?

Lange formatieperiode slecht voor het land?

9 juni 2017

Al weer bijna drie maanden geleden ging Nederland naar de stembus en koos zij een nieuwe Tweede Kamer, waarbij de politieke voorkeur werd verdeeld over 13 fracties. Voortvarend ging de Tweede Kamer aan de slag met een verkenner en een informateur om een nieuw kabinet te vormen, die bij voorkeur ook een meerderheid heeft in de Kamer.

“Kan het niet een beetje sneller?”, zo vroegen enkele partijen. “Er moet immers wel geregeerd worden in dit land.” Na de breuk met GroenLinks en het mislukte gesprek tussen D66 met ChristenUnie ontstond een impasse in de formatie. Inmiddels is de wijze oude minister van Staat Tjeenk Willink aan de slag als informateur. 

Momenteel lijkt het erop dat de formatie straks opnieuw doorgaat met GroenLinks aan de onderhandelingstafel. De informateur onderzoekt de mogelijkheden om de eerdere obstakels weg te werken. De vorming van een nieuw kabinet kan wel een tijdje gaan duren. “Is dat nou niet slecht voor het land?”, zo vragen insiders en journalisten zich af. Voor journalisten en opiniemakers is het in ieder geval niet slecht. Zij kunnen elke dag weer nieuwe analyses of suggesties doen over politieke wendingen of vermeende  beweegredenen.

Politieke partijen zijn enerzijds druk met onderhandelen, anderzijds proberen zij juist zo ver mogelijk van de onderhandelingstafel te blijven. Zij bereiden zich alweer voor op de Gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018, én (stiekem…) op mogelijk nieuwe Kamerverkiezingen waar ze hopen meer zetels uit te slepen dan op 15 maart jongstleden.

En voor het land? Het lijkt dat de overheidsfinanciën netjes op orde zijn, mede dankzij het nog even doorregerende demissionaire kabinet. Nieuw geld wordt er niet meer uitgegeven, want de ministers zijn demissionair en daarom wordt er geen nieuw beleid meer gemaakt. Dit zou overigens ook behoorlijk lastig zijn gezien de gegroeide tegenstellingen tussen de demissionaire coalitiepartner… Voor de landsfinanciën kunnen we dus nog wel even door, en op Prinsjesdag zal er gerust een nette, zuinige begroting worden gepresenteerd.

Voor de ondernemers? Die profiteren door van de aanwakkerende economische groei,  nieuw beleid of geen nieuw beleid. Zij zien weer kansen, profiteren deels mee van ontwikkelingen in het buitenland, zien mogelijke overnamepogingen vanuit het buitenland en gaan gewoon door met ondernemen. En geef ze eens ongelijk? Hun belangenbehartiger VNO-NCW houdt zich intussen wél intensief met de formatie bezig, maar is zo flexibel dat ze met élk mogelijk nieuw kabinet wel kunnen samenwerken. Mits dit kabinet maar voldoet aan de digitale, ondernemende, duurzame en toekomstgerichte agenda van het VNO-NCW. En verder buigen ze zich over een werkbaar en enigszins consistent standpunt over het overheidsbeschermingsbeleid bij potentiele overnames van vitale “Oranje” bedrijven. Daar heeft Hans de Boer ook nog wel een kluif aan...

Voor de bewoners van Nederland?  Ach, de meesten hebben hun strandvakanties of zomerse uitjes in het eigen land al lang vastgelegd. Of ze zijn bezig met hun werk, de scholen van de kinderen, de zorg voor de ouders of met vrijwilligerswerk waar dan ook. En zij gaan daar ook gewoon mee door, onafhankelijk van de ontwikkelingen in politiek Den Haag.

En tot slot: voor onze belangenbehartigende vakgenoten? Die blijven actief en alert meekijken naar bewegingen op het Haagse Binnenhof, blijven hun analyses maken en blijven proactieve adviezen geven aan hun bestuurders of opdrachtgevers. Juist deze formatie biedt de gelegenheid voor het kennismaken met de vele nieuwe spelers in politiek bestuurlijke netwerken, het aanscherpen van de vakkennis op het mooie en veranderende vakgebied of het positioneren en innoveren van de eigen public affairsfunctie binnen de organisatie waar je voor werkt.

Nee, die formatie moet natuurlijk niet te lang duren. Denk bijvoorbeeld aan de totstandkoming van het eerste kabinet-Van Agt, die maar liefst 208 dagen in beslag nam. Maar in de tussentijd redden we ons best nog wel een tijdje in Nederland.  

"Ik wil bereiken dat ik samen met opdrachtgevers inzicht krijg in de politieke en maatschappelijke processen en dat we erin slagen hier invloed op uit te oefenen."
Eiko Smid
Senior adviseur/partner