Weetje van de week: Controversiële onderwerpen

Weetje van de week: Controversiële onderwerpen

13 april 2017

Het kabinet-Rutte II is ‘demissionair’. De ministers en staatssecretarissen hebben formeel hun ontslag al ingediend maar zijn nog bevoegd om lopende zaken te behandelen tot er een nieuw kabinet is. Om te voorkomen dat het demissionaire kabinet zich ook met politiek gevoelige onderwerpen bezighoudt, heeft het parlement afgelopen week gestemd over een lijst met controversiële onderwerpen.

Onderwerpen die controversieel worden verklaard mogen niet meer behandeld worden door het demissionaire kabinet. Op deze manier wordt voorkomen dat het demissionaire kabinet besluit over onderwerpen die nu op de onderhandelingstafel liggen. Daarnaast is het een uitgelezen kans voor partijen om voorstellen waar ze minder gelukkig mee zijn op de lange baan te schuiven.

Hoe komt zo’n controversieelverklaring tot stand? Iedere Tweede Kamercommissie houdt na de verkiezingen een extra procedurevergadering. Tijdens deze vergadering komen alle lopende wetsvoorstellen, kabinetsbrieven en Algemene Overleggen over onderwerpen die op het beleidsterrein van die commissie liggen aan de orde. Om een onderwerp controversieel te verklaren is een meerderheid in de commissie nodig. Het komt echter ook vaak voor dat een commissiemeerderheid de wens van een minderheid respecteert en uit coulance een onderwerp waar geen meerderheid voor is, toch controversieel verklaart.

De volledige lijst van alle in de commissies controversieel verklaarde onderwerpen komt uiteindelijk in de Tweede Kamer ter stemming. Afgelopen dinsdag is deze volledige lijst met een grote meerderheid controversieel verklaard. Overigens kan ook de Eerste Kamer onderwerpen controversieel verklaren maar vanwege het meer a-politieke karakter van die Kamer gebeurt dat in de praktijk zelden.

Wat zijn onderwerpen die deze keer controversieel zijn:

1. Onderwerpen die (ethisch) gevoelig zijn, zoals het kweken van embryo’s en de intrekking van de zondagswet.

2. Onderwerpen waarover tijdens de verkiezingen beloftes zijn gedaan waardoor (oppositie) partijen nieuw beleid verwachten, bijvoorbeeld omtrent het verbeteren van de ouderenzorg.

3. Onderwerpen waar binnen het kabinet verschillen van mening over waren, zoals onderwerpen omtrent het stimuleren van de werkgelegenheid.

4. Onderwerpen die naar alle waarschijnlijkheid op de onderhandelingstafel liggen, zoals de Klimaatwet.

Dat onderwerpen controversieel zijn verklaard betekent overigens niet dat er echt niet meer over gesproken mag worden. Als de actualiteit daar om vraagt, kan een onderwerp alsnog opgepakt worden.