Weetje van de week – Vroeg naar huis, of tot in de vroege uurtjes door

Weetje van de week – Vroeg naar huis, of tot in de vroege uurtjes door

22 december 2016

Vandaag is de laatste vergaderdag van de Tweede Kamer voordat het Kerstreces begint. De komende drie weken wordt er dus niet vergaderd. De periode voor een reces is meestal erg druk en de laatste vergaderdag van het kalenderjaar is hier soms het summum van. Een goed voorbeeld hiervan was de laatste vergadering voor het kerstreces in 2015. Deze vond plaats op 17 december en op de agenda stonden veel opeenvolgende korte debatten, de zogenoemde VAO’s. Tijdens een VAO kunnen alsnog moties ingediend worden, wat tijdens het algemeen overleg niet mogelijk is. Een VAO staat ook wel bekend als een tweeminutendebat. Iedere fractie mag slechts eenmaal twee minuten het woord voeren. Op de desbetreffende zeventiende december van vorig jaar stonden er zo veel VAO’s op de agenda dat door vergaderd zou worden tot half 6 in de ochtend, mits Kamerleden besloten hun VAO’s van de agenda te halen. Een aantal Kamerleden heeft hier dan ook gehoor aan gegeven.

Sinds 2000 kan bij de behandeling van VAO’s het zogenaamde kerstregime worden toegepast. Dit houdt in dat gedurende bepaalde periodes (doorgaans in de weken vlak voor het reces) Tweede Kamerleden alleen de gelegenheid krijgen moties in te dienen, zonder dat zij daar nog uitleg bij mogen geven. Interrupties worden ook niet toegestaan. De bewindspersonen dienen daarnaast slechts te reageren op de ingediende moties. Leden die geen moties hebben, kunnen hierdoor ook niet het woord krijgen.

Doel van het kerstregime is duidelijk: de druk op de Kameragenda voor de drukke periodes voor een reces te verlichten.

Tegenover het voordeel van tijdsbesparing staan echter ook enkele nadelen. Kamerleden vinden het onaanvaardbaar dat ze niet kunnen reageren op moties van anderen en geen vragen kunnen stellen. Daarnaast bestaat de indruk dat leden, om toch het woord te kunnen voeren, hun spreektekst omzetten in motietekst. Bij een VAO onder kerstregime komt het bovendien regelmatig voor dat leden vijf tot acht minuten gebruiken om een groot aantal, of lange moties in te dienen.

Toch lijkt het kerstregime al enige tijd geen oplossing meer te bieden voor de druk die het traditioneel grote aantal VAO’s op de Kameragenda vlak voor een reces legt. Een oplossing voor dit probleem lijkt de terugkeer naar de tijd waarbij de spreektijd duidelijk werd vastgesteld op twee minuten per fractie, waarbinnen eveneens de moties moeten worden ingediend. Het lijkt erop dat de Kamerleden vandaag wel vroeg naar huis kunnen, het laatste VAO staat namelijk gepland rond zeven uur vanavond. Dat is dus wel iets anders dan het tijdstip van vorig jaar.