Weetje van de week: Wie zitten in de Commissie Stiekem?

Weetje van de week: Wie zitten in de Commissie Stiekem?

16 december 2016

Het presidium heeft een nieuwe opzet gepresenteerd om het aantal Kamerleden dat zich afsplitst van hun fractie te verminderen. In dit plan staan veel verschillende maatregelen maar over één specifieke maatregel werd vorige week fel gedebatteerd. Tijdens het plenaire debat over de aanpassingen van het Regelement van Orde waren veel kleinere groepen, zoals Kuzu/Öztürk en Klein, geïrriteerd door het besluit om de samenstelling van de Commissie voor de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten aan te passen. Momenteel mag elke fractievoorzitter aanschuiven bij de Commissie, die ook  wel bekend staat als de Commissie Stiekem. In het  nieuwe voorstel wordt dit aantal beperkt tot enkel de fractievoorzitters van de vijf grootste partijen. Dit stuitte op onvrede van veel kleine partijen. Maar wat doet de Commissie Stiekem precies?

In 1952 werd op initiatief van voormalig PvdA fractievoorzitter Jaap Burger de Commissie voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst opgericht. De Commissie biedt de Tweede Kamer de mogelijkheid om geïnformeerd te worden over de werkzaamheden van de geheime dienst en zo haar parlementaire controle uit te oefenen.

De samenstelling van de Commissie is door de jaren heen veranderd. Net na de oprichting maakten slechts vier leden deel uit van de Commissie Stiekem. In 2004 is besloten alle fractievoorzitters toe te laten. Het feit dat iedereen deel mag nemen aan de Commissie Stiekem betekent niet dat daadwerkelijk iedereen aanwezig is. Marianne Thiemen, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, heeft in 2015 aangegeven nog nooit aanwezig te zijn geweest. Daarnaast heeft de SP tot 2009 bewust niet deelgenomen aan de Commissie Stiekem. De SP was van mening dat door deelname de partij niet langer vrij zou zijn de regering ter verantwoording te roepen. Dit standpunt veranderde in 2009 toen de SP op aandringen van de AIVD alsnog zitting nam in de Commissie Stiekem.

De Commissie Stiekem is meerdere keren onderwerp van discussie geweest. Begin 2014 werd duidelijk dat geheime informatie over het verzamelen van 1,8 miljoen belgegevens door de AIVD uit de Commissie lekte. Dit betekende voor minister Plasterk bijna het einde van zijn ministerschap. Uiteindelijk kon intern onderzoek door een aparte Kamercommissie niet achterhalen wie verantwoordelijke was voor het lekken van deze informatie.